Tuesday, March 18, 2008

मंगळ

मंगळ हा सूर्यमालेतील पृथ्वीनंतरचा चौथा ग्रह. हा आकाराने पृथ्वीच्या व्यासाच्या निम्याहून थोडा जास्तच म्हणजे ६,७९५ कि. मी. एवढे आहे, व सूर्यापासुन याचे अंतर साधारणत: २२२७,९३६,६४० कि. मी. एवढे आहे. मंगळ हा ग्रह पृथ्वीच्या दृष्टीने पहिला बहिर्ग्रह असल्यामुळे आपल्या आकाशात हा संपूर्ण रात्रभर देखील दिसतो.
मंगळ ग्रहाला स्वत:भोवती फिरण्यास २४ तास ३६ मिनिटे लागतात, तसेच सूर्याभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यास मंगळास ६८७ दिवस लागतात मंगळदेखील पृथ्वीप्रमाणे त्याच्या आसाभोवती २५.१९ अंशांनी कललेला असल्यामुळे याच्यावरदेखील पृथ्वीप्रमाणे उन्हाळा व हिवाळा असे दोन ऋतु आहेत.
हा ग्रह लालसर तांबडा रंगाचा दिसतो. मंगळावर अनेक ठिकाणी ज्वालामुखी आढळले आहेत. यापैकी कित्येक ज्वालामुखी अजूनही जीवंत आहेत. मंगळावर निरीक्षणाद्वारे कालव्याच्या खुणा आढळल्या आहेत, यावरून पूर्वी या ग्रहावर पाणी वाहत असावे असा अंदाज आहे. तसेच या ग्रहावर एक प्रचंड मोठी एक दरी आहे ती आपल्याला पृथ्वीवरुन शक्तीशाली दुर्बिणीतून सुध्दा दिसते. या दरीला "मरिना दरी" असे म्हणतात.
मंगळावर सूर्याच्या बाजूवरील भागाचे तापमान साधारणत: २० अंश सेल्सीयस तर विरुध्द भागाचे तापमान १८० अंश सेल्सीयस असते.
मंगळ ग्रहाला दोन चंद्र आहेत. त्यातील जवळ असलेल्या चंद्राचे नाव फोबोस व दुरच्या चंद्राचे नाव डिमॉस आहे. यापैकी फोबोस मंगळापासून ५,८८० मैल आणि डिमॉस १४,६०० मैल अंतरावरुन मंगळाभोवती प्रदक्षिणा पूर्ण करतात.

0 comments: