Tuesday, June 24, 2008

नेपच्यून

नेपच्यून हा सूर्यमालेतील आठवा ग्रह. हा ग्रहसुध्दा दुर्बिणीशिवाय दिसत नाही. नेपच्यूनचा शोध ४ ऑगस्ट १९४६ रोजी लागला. नेपच्यून हा युरेनस ग्रहाच्याही पूढे एक अब्ज मैल अंतरावर आहे. नेपच्यूनचे सूर्यापासूनचे अंतर साधारणत: ४,४९८,२५२,९०० कि. मी. एवढे आहे व त्याचा व्यास साधारणत: ४९,५२८ कि. मी. एवढे आहे.
नेपच्यूनला स्वत:भोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यास साधारणत: १९ दिवस लागतात. तर सूर्याभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यास साधारणत: १६५ वर्षे लागतात.
अंतराळयानाने पाठवलेल्या माहितीप्रमाणे नेपच्यून ग्रहाभोवती देखील कडे आढळून आले आहे. परंतु इतर ग्रहांच्या कड्यांप्रमाणे हे कडे गोलाकार नसून घोड्याच्या नालेसारखे वाटते. ही कडी दुर्बिणीतून दिसत नाहीत.
नेपच्यून ग्रहावर मिथेन या विषारी वायूचे बनलेले आहे.
नेपच्यून ग्रहाला एकूण ११ चंद्र आहेत.



Monday, June 16, 2008

युरेनस

युरेनस हा सूर्यमालेतील सातवा ग्रह. शनी ग्रहानंतरचे इतर ग्रह आपल्याला नुसत्या डोळ्यांनी दिसत नाहीत ते पाहण्यासाठी दुर्बिणीची आवश्यकता भासते. ह्या ग्रहा शोध विल्यम हर्षल यांनी १३ मार्च १७८१ रोजी लावला. युरेनस ग्रहाला स्वत:भोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यास १६ तास लागतात. व सूर्याभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यास ८४ वर्ष लागतात.
युरेनस सूर्याला पश्चिमेकडून पूर्वेकडे प्रदक्षिणा करत असला तरी तो स्वत:भोवती मात्र पूर्वेकडून पश्चिमेकडे प्रदक्षिणा पूर्ण करतो. युरेनसचा व्यास साधारणत: ५१,११९ कि. मी. एवढा आहे.
युरेनस त्याच्या आसाभोवती ९८ अंशांनी कललेला असलेल्यामुळे तो घरंगळत चालल्यासारखा दिसतो. यामुळे कधी कधी युरेनसच्या ध्रुवाचे तर कधी कधी विषुववृत्तीय भाग दिसतो.
युरेनसला देखील शनी ग्रहाप्रमाणे कडे आढळले आहे पण ही कडा दुर्बिणीतून दिसत नाहीत. ही कडा युरेनसच्या केंद्राभागापासून ५०,००० कि. मी. अंतरावर आहे.
युरेनस ग्रहाला एकूण १५ चंद्र आहेत.
युरेनस ग्रह आपल्या कक्षेवरुन दर सेकंदाला एक मैल सरकतो. तसेच युरेनसभोवती देखील चुंबकीय क्षेत्र असल्याचे आढळून आले आहे.